Çin'in Yeni 5 Yıllık Planı
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ülkesini yapay zekâ ve ileri teknolojide küresel lider yapmayı hedefleyen yeni 5 yıllık planı duyurdu. Planda ABD'ye olan teknolojik bağımlılığı azaltmak da açıkça yer alıyor.
Küresel teknoloji yarışında denge yeniden kuruluyor. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Ulusal Halk Kongresi'nin yıllık toplantısında açıkladığı yeni 5 yıllık planla ülkesini yapay zekâ, kuantum bilişim ve 6G alanlarında dünya lideri yapmayı hedefliyor.
Reuters'ın haberine göre planın özünde iki temel hedef var: teknolojide atılım yapmak ve ABD'ye olan bağımlılığı kırmak. Xi Jinping, belgenin sunumunda "Kıyasıya süren uluslararası rekabette stratejik inisiyatifi kazanmak zorundayız" ifadesini kullandı. Çin'in bu adımı, boşluktan değil birikimden geliyor. Ülkenin devlet planlama birimi, Çin'in yapay zekâ araştırma ve geliştirmede rakiplerini geride bıraktığını açıklayan ayrı bir rapor da yayımladı. DeepSeek gibi açık kaynaklı yapay zekâ modellerinin uluslararası arenada yankı uyandırması, bu iddiayı destekler nitelikte. Bununla birlikte çelişkili bir tablo da ortada: Çin, kendi modellerini eğitmek için hâlâ Nvidia'nın grafik işlemcilerine muhtaç.
Yerli alternatif geliştirme çabaları ise istenen sonucu henüz veremiyor. Yeni plan, bu bağımlılığı sona erdirmeyi de açıkça gündemine alıyor; nadir toprak elementleri üzerindeki kontrolü güçlendirmek de bu stratejinin bir parçası. "Yapay Zekâ+ Eylem Planı" adıyla hayata geçirilecek girişim kapsamında iş gücü açığı yaşanan sektörlere robotik çözümler sunulacak, otonom görevler yürütebilen yapay zekâ ajanlarının hızla yaygınlaştırılması hedeflenecek. Tüm bunların arka planında ise giderek netleşen bir jeopolitik tablo var: Çin son aylarda Kanada ile yeni bir ticaret anlaşması imzaladı; Avrupa Birliği ile Güney Amerika, ABD olmadan kendi serbest ticaret düzenlemelerini kurdu. Washington'ın ittifaklarını tek tek zayıflattığı bir dönemde Pekin, güvenilir ve öngörülebilir bir ortak görünümü çizmeye çalışıyor.
Kaynak: Reuters
