Güvercinler Manyetik Pusulayı Karaciğerlerinde Taşıyor
Alman araştırmacılar, güvercinlerin Dünya'nın manyetik alanını karaciğerlerindeki bağışıklık hücreleriyle algıladığını ortaya çıkardı.
National Geographic'in haberine göre Almanya'daki Max Planck Hayvan Davranışı Enstitüsü'nden bilim insanları, güvercinlerin Dünya'nın manyetik alanını karaciğerlerindeki bağışıklık hücreleri aracılığıyla algıladığını ortaya çıkardı. Science dergisinde yayımlanan çalışma, biyolojinin bir yüzyıllık gizemine somut bir yanıt sunuyor.
Güvercinler, deniz kaplumbağaları, somonlar, köpekbalıkları, balinalar ve yarasalar dahil pek çok hayvanın manyetorecepsiyon olarak bilinen bir yetenekle, Dünya'nın manyetik alanını algılayıp uzun mesafeli göçlerde yönlerini buldukları biliniyordu. Ne var ki bu duyunun hangi organda yer aldığı on yıllardır cevaplanamamış bir sorudur; gözler, kulaklar, gaga veya iç kulak hipotezleri birbiriyle yarışıyordu.
Çalışmanın hikâyesi tesadüfi bir kahve molasıyla başladı. Max Planck'tan Martin Wikelski, kuş göçü üzerine çalışırken bağışıklık bilimci Christian Kurts ile bir konferansta tanıştı; Kurts'un eski kırmızı kan hücrelerini sindirdikten sonra demir biriktiren makrofaj hücreleri araştırması bir "eureka anına" yol açtı. İki bilim insanı bu demir yüklü hücrelerin manyetik algıda rol oynayabileceği hipotezini ortaya attı.
Araştırma ekibi güvercinlerin gözünü, gagasını, beynini, dalağını ve karaciğerini tarayarak karaciğer dokusunda demir yüklü makrofajların yoğun biçimde bulunduğunu tespit etti; üstelik bu hücreler doğrudan sinir lifleriyle bağlantılı olarak konumlanmıştı. Bonn Üniversitesi'nden Clivia Lisowski liderliğindeki ekip, ardından Alpler kenarındaki 12 mil uzunluğundaki bir göç rotasında 34 güvercin üzerinde deneyler yürüttü. Makrofajları devre dışı bırakılan güvercinler hava bulutluyken eve dönmeyi başaramadı; güneş tekrar çıktığında ise normal şekilde uçtular.
Sonuçlar, güvercinlerin hem görsel hem manyetik ipuçlarını birlikte kullandığını gösteriyor; güneş kaybolduğunda iç pusula devreye giriyor. UC Irvine'dan Thorsten Ritz, bu mekanizmanın "muhtemel" olduğunu ancak ötücü kuşların gözündeki manyetik moleküller gibi diğer mekanizmaları da dışlamadığını belirtti. Wikelski ekibi şimdi araştırmayı diğer hayvanlara genişleterek, doğa evriminin manyetik algı için "kaç farklı çözüm" geliştirdiğini araştırmayı hedefliyor; bulgular göçmen kuşların ölüm oranını artıran iklim değişikliği gibi sorunlara da yeni bakış açıları açabilir.
Kaynak: National Geographic
